دلایل بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی (Pith Necrosis) یکی از مشکلات رایج در مزارع و گلخانههاست که میتواند در مدت کوتاهی سلامت بوته و عملکرد محصول را تحت تأثیر قرار دهد. این بیماری با منشأ باکتریایی معمولاً در شرایط سرد، مرطوب و همراه با رشد رویشی شدید بروز میکند و ابتدا با زردی برگهای جوان و لکههای تیره روی ساقه شناخته میشود. آگاهی از علائم، عوامل گسترش و روشهای پیشگیری میتواند نقش مهمی در مدیریت این بیماری و کاهش خسارتها داشته باشد.
بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی Pith necrosis چیست؟
بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی نوعی عارضه باکتریایی است که ابتدا با زرد شدن و کمی پژمردگی برگهای بالایی خود را نشان میدهد و به تدریج به ساقه میرسد. در این مرحله معمولاً لکههای تیره روی ساقه دیده میشود و مغز ساقه حالت قهوهای و پوسیده پیدا میکند. با پیشرفت بیماری، بافت داخلی ساقه حفرهدار میشود و گیاه توان انتقال آب و مواد غذایی را از دست میدهد. این بیماری بیشتر در شرایط سرد و مرطوب و زمانی که نیتروژن بیش از حد مصرف شده باشد، شدت میگیرد و در نهایت میتواند به مرگ بوته منجر شود. برای خرید بذر گوجه فرنگی با کیفیت از فروشگاه مبنا سرشت پارسیان اقدام نمایید.
علائم بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
علائم بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
وقتی بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی در بوته ظاهر میشود، اولین نشانهها معمولاً روی برگهای جوان دیده میشود؛ جایی که زردی و پژمردگی تدریجی را به همراه دارد. با ادامه آلودگی، ساقهها لکههای تیره و نزدیک به سیاه پیدا میکنند و اگر بیماری به بخشهای پایینی برسد، بوته توان خود را از دست داده و ممکن است کاملاً خشک شود. در برش عرضی ساقه، قهوهای شدن بافت آوندی و مغز ساقه کاملاً مشهود است و در مراحل پیشرفته، توخالی شدن و ایجاد حفره در ساقه یکی از بارزترین علائم این بیماری محسوب میشود.
بیشتر بدانید: ویروس موزاییک گوجه فرنگی
شرایط گسترش بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
شرایطی مثل شبهای خنک، روزهای گرم و رطوبت بالای محیط باعث میشود باکتریها سریعتر فعال شوند و احتمال شیوع نکروز پیت گوجه فرنگی بالا برود. زمانی که گیاه رشد رویشی زیادی دارد و میوه هنوز در مرحله سبز و بالغ قرار گرفته، حساسیت بوته بیشتر میشود و کوچکترین تنش میتواند زمینه گسترش بیماری را فراهم کند. مصرف زیاد کود نیتروژن نیز این روند را تشدید میکند. عامل بیماری قادر است مدتها روی بقایای گیاهی در خاک یا روی سطح گیاهان باقی بماند و از طریق آب باران، آبیاری، ابزار هرس و حتی کارگران هنگام برداشت به بخشهای دیگر مزرعه منتقل شود.
نحوه کنترل بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
- تمیز نگه داشتن ابزار، دستها و تجهیزات و ضدعفونی منظم آنها کمک میکند باکتریها از یک بوته به بوته دیگر منتقل نشوند.
- بهتر است زمانی وارد مزرعه یا گلخانه شوید که سطح برگها خشک است، چون رطوبت انتقال بیماری را سریعتر میکند.
- کود نیتروژن را در حد نیاز مصرف کنید و اجازه ندهید رطوبت محیط بیش از حد بالا برود تا شرایط مناسب برای رشد باکتری محدود شود.
- از آبیاری بارانی استفاده نکنید، زیرا پاشش آب روی برگها باعث گسترش آلودگی در سراسر مزرعه میشود. بنابراین نوع آبیاری گوجه فرنگی از اهمیت بالایی برخوردار است.
نحوه کنترل بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
پیشگیری از بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
پیشگیری از نکروز پیت گوجه فرنگی زمانی مؤثر است که مدیریت مزرعه به صورت اصولی و هماهنگ انجام شود و فرصت رشد برای عامل بیماری محدود بماند.
- بهداشت محیط و ابزار: ضدعفونی کردن ابزار و تجهیزات، رعایت بهداشت توسط کارگران و حذف بقایای آلوده باعث میشود منبع اولیه آلودگی از مزرعه حذف شود و باکتری فرصت تکثیر پیدا نکند.
- مدیریت آبیاری: استفاده از آبیاری قطرهای، خشک نگه داشتن برگها و پرهیز از آبیاری بارانی، میزان پخش شدن باکتری را به حداقل میرساند. همچنین نباید اجازه داد خاک بیش از حد مرطوب یا اشباع باقی بماند.
- کنترل شرایط محیطی: مصرف نیتروژن باید در حد تعادل باشد و رطوبت گلخانه کنترل شود. کاشت گوجه فرنگی در خاکهایی با زهکشی مناسب و توجه بیشتر در روزهای سرد و مرطوب، احتمال بروز بیماری را کاهش میدهد.
- مدیریت مزرعه: استفاده از بذر و نشای سالم، رعایت تناوب زراعی و انتخاب ارقام مقاوم، پایههای اصلی پیشگیری هستند. هرس مناسب نیز با افزایش جریان هوا به سلامت بوته کمک میکند.
- استفاده از مواد شیمیایی (در صورت نیاز): در شرایط پرخطر میتوان بهصورت پیشگیرانه از سموم مسی، مانکوزب یا کلروتالونیل استفاده کرد، اما همچنان تأکید اصلی بر اصلاح شرایط محیطی و رعایت اصول مدیریتی است.
پیشگیری از بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی
کلام آخر
مدیریت دقیق شرایط مزرعه و توجه به اصول بهداشتی میتواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به بیماری نکروز پیت گوجه فرنگی را کاهش دهد. شناخت علائم اولیه و اقدام سریع برای مهار بیماری، از خسارتهای گسترده جلوگیری میکند و سلامت بوتهها را حفظ مینماید. با رعایت نکاتی مثل کنترل رطوبت، استفاده از بذر سالم و جلوگیری از خیس شدن برگها، امکان مدیریت این بیماری فراهم میشود و محصولدهی گیاه در سطح مطلوب باقی میماند.
نظرات کاربران